Lees verder om te ontdekken waarom. Vergeet ook niet de eenvoudige oefeningen voor platvoeten te proberen die we aan het einde van dit artikel hebben toegevoegd.
Wat zijn platvoeten?
De menselijke voet heeft een natuurlijk schokdempend mechanisme in de dwars- en lengteboog. Die werken als veren om elke stap te verzachten. Ze slaan de energie op die je gebruikt bij het afzetten.
De voetbogen worden gevormd door kleine wigvormige botten, spieren en het brein. We hebben allemaal een vergelijkbare botvorm; het probleem zit in de aansturing van de spieren. Als we onze voeten voortdurend in verkeerde schoenen opsluiten, verliest het brein het vermogen om ze aan te sturen. De spieren verzwakken en de voetboog zakt in.
De voetboog wordt gevormd door botten en voetspieren. Afbeeldingsbron: ortopedica.cz/anatomie-nohy
Maar zoals fysiotherapeut Lukáš Klimpera opmerkt, ligt het probleem bij velen van ons in de voetboog: ‘70% van de mensen denkt platvoeten te hebben, maar vaak hebben ze in werkelijkheid een naar binnen gekantelde enkel. Zodra we die op één lijn brengen met het hele been, herstelt de lengteboog zich.
Wat veroorzaakt platvoeten?
Er kan meer dan één oorzaak zijn, maar de meest voorkomende zijn:
- erfelijkheid
- verkeerde schoenen
- een verkeerde manier van lopen
We kunnen onze genen niet kiezen, maar wel onze schoenen. Stel je voor dat iemand je een maand lang opsluit in een kamer waarin je niet kunt bewegen. Wat zou er gebeuren? Je spieren zouden verzwakken en je zou vergeten hoe je ze moet aansturen.
Precies dat gebeurt met voeten in gewone schoenen. De smalle punt klemt de tenen vast, en de dikke zool voorkomt dat de voet beweegt. De voet beweegt niet en het brein vergeet hoe het die goed moet aansturen. Je voetboog zakt in of je enkel kantelt naar binnen. Het resultaat: platvoeten, oftewel een ingezakte voetboog.
Actieve voetspieren vormen van nature een voetboog.
De voet heeft ruimte nodig
Je voeten zijn het gelukkigst als ze bloot zijn. Wil je ze ook in schoenen vrij laten bewegen, kies dan schoenen met deze eigenschappen:
- een brede teenruimte (voldoende ruimte voor de tenen)
- een zachte, buigzame zool
- flexibele materialen
- een laag gewicht
Waarom een brede teenruimte? Omdat je tenen ruimte nodig hebben om in deze stand te staan.
Schoenen met die eigenschappen zijn goede barefootschoenen. Hier zouden we het artikel kunnen afsluiten met: Ja, barefootschoenen zijn goed voor platvoeten. Maar zo eenvoudig is het niet.
Niet alle barefootschoenen zijn hetzelfde. De sterkte van de zool is minder belangrijk; het gaat om de flexibiliteit en de ruimte in de schoen. Geloof daarom niet zomaar elk barefootlabel. Zoek schoenen die echt barefoot zijn, dus ruim en flexibel.
[widget]
Gezond lopen zonder gezonde schoenen is onmogelijk. Maar schoenen alleen leren je niet gezond lopen. Ontdek hoe in het e-book Stap voor stap naar gezond lopen.
Wist je dat zelfs sokken je voeten beïnvloeden? Ideale sokken voor platvoeten geven je voet vrijheid, zonder rekbaar elastaan en knellend elastiek bij de enkel.
[widget]
Inlegzolen helpen, maar zijn niet genoeg
Als je arts je orthopedische inlegzolen heeft voorgeschreven, verbaast het je misschien hoe stijf ze zijn. Ze bevrijden je voet niet, maar werken alleen als passieve ondersteuning van de lengte- en dwarsboog.
Volgens Lukáš Klimpera kunnen inlegzolen helpen, maar verhelpen ze platvoeten niet: ‘Inlegzolen zijn een geschikte oplossing voor bepaalde specifieke diagnoses. Ze helpen ook de pijn van de patiënt te verlichten. Maar op zichzelf zijn ze niet genoeg, omdat ze de voet alleen passief ondersteunen.’
Als je de voetboog met een inlegzool ondersteunt, leer je niet hoe je die moet gebruiken. Je versterkt de spieren niet en leert ze niet te gebruiken. Daardoor pak je de oorzaak van het probleem niet aan. Het brein zoekt altijd de gemakkelijkste weg: waarom zou het proberen de voetboog te activeren als je die passief ondersteunt?
Een inlegzool kan tijdelijk verlichting geven. Vergeet echter niet de spieren van de voetboog te versterken met oefeningen en gezond lopen, blootsvoets of in ruime schoenen.
Leestip: Heb je het e-book Stap voor stap naar gezond lopen gelezen? Het is geschreven door fysiotherapeut Lukáš Klimpera en gratis te downloaden.
Wat kun je doen aan platvoeten bij kinderen?
Kindervoeten zijn nog in ontwikkeling. Daarom is het extra belangrijk om ze ruimte te geven. Stop kindervoeten niet in harde, smalle schoenen. Laat kinderen blootsvoets rennen of op schoenen die hun voeten niet beperken.
Net als bij volwassenen kan een inlegzool tijdelijk helpen, maar die pakt de oorzaken van platvoeten bij kinderen niet aan.
‘Kinderen moeten natuurlijke spiercoördinatie en -activatie leren. Een inlegzool neemt hun dat helemaal uit handen’, zegt Lukáš Klimpera.
Oefeningen voor platvoeten
👉 Bij vermoeide voeten helpt wrijven
Dat is geen grap. Zelfs iets eenvoudigs als wrijven kan verzwakte spieren wakker maken. Het brein voelt niet dat het die spieren heeft of kan gebruiken, dus aanraking helpt het daaraan herinneren.
Wrijf over de voetzolen, wreef, enkel en het onderbeen.
Door te wrijven vertel je het brein dat het ook die spieren kan gebruiken.
Misschien denk je: wat? Wrijven is toch geen oefening! Het zal je misschien verbazen dat het een beproefde fysiotherapeutische methode is. De wetenschappelijke term is exteroceptieve stimulatie en het helpt een bepaald lichaamsdeel te prikkelen.
👉 Je nieuwe vriend: de balanstrainer
De ronde vorm van dit oefenhulpmiddel, dat we een balanstrainer noemen, helpt de voetboog te vormen. Zo oefen je erop:
Probeer deze oefening op zowel de ronde als de platte kant:
- Ga op de balanstrainer staan.
- Plaats de voetboog, enkel en het hele been zo dat ze op één lijn staan.
- Verplaats je gewicht naar één voet en ontlast de andere eerst voorzichtig. Ga daarna op één voet staan.
- Probeer de juiste stand vast te houden: voet, enkel en het hele been op één lijn.
- Later kun je je ogen sluiten, een kniebuiging doen of vooruit en achteruit over de balanstrainer lopen.
Met deze oefening train je niet alleen je spieren, maar vooral je brein, dat je een bewegingspatroon aanleert. Dat patroon moet behouden blijven tijdens het staan en lopen.
Door over de balanstrainer te lopen, activeer je je voet en oefen je je evenwicht.
👉 Activeer je tenen en enkels
Deze eenvoudige oefeningen helpen verzwakte spieren in de tenen en de enkel wakker te maken.
- Strek je tenen en ontspan ze weer.
- Krul je tenen tot een balletje.
- Draai je enkels in cirkels naar beide kanten.
Oefeningen helpen. Maar eerst moet je je voeten bevrijden.
Loop blootsvoets. Of koop schoenen die je voeten bevrijden. In Ahinsa shoes, loop je net alsof je blootsvoets bent. Dat is zelfs bevestigd door een onderzoek van de Masaryk-universiteit.
[widget]
